درباره مجموعه

کلینیک جهان حکمت

اختلال گسست شخصیت- گسست واقعیت (depersonalization-derealization) که به بیان دیگر مسخ شخصیت – مسخ واقعیت نامیده می شوند، وقتی اتفاق می افتد که فرد به صورت مکرر احساس کند خودش را از بیرون بدن می بیند؛ یا احساس کند چیزهای پیرامونش حقیقی نیستند؛ یا هر دو حالت وجود داشته باشد. احساس گسست شخصیت- گسست واقعیت می تواند باعث اختلال عملکرد فرد شودبطوریکه احساس کند در رویا زندگی می کند.

افراد زیادی تجربه گسست شخصیت- گسست واقعیت را در زمان های مختلف داشته اند. ولی وقتی این احساس ها مکرر اتفاق می افتند یا هرگز کاملا از بین نمی روند و با توانایی ها و عملکردهای فرد تداخل می کنند، اختلال گسست شخصیت- گسست واقعیت نامیده می شوند.

اختلال گسست شخصیت- گسست واقعیت می تواند شدید باشد و با ارتباطات فردی، کار و فعالیت های روزانه تداخل داشته باشد. درمان اصلی این اختلال رواندرمانی است، هرچند که گاهی دارو هم استفاده می شود.

علائم:

انواع مقاوم و عود کننده گسست شخصیت- گسست واقعیت یا هر دو حالت باعث فشار روحی و مشکل عملکردی در محل کار، مدرسه یا زمان های مهم زندگی فرد می شود. در این دوره ها فرد می داند که احساس جداشدگی اش واقعی نیست.

به سختی می توان تجربه و احساس این اختلال را توصیف کرد. نگرانی در مورد احمق خوانده شدن باعث می شود که فرد مداوم وجود داشتن خود را چک کند و به دنبال تشخیص واقعیت باشد.

علائم این اختلال معمولا در اواسط نوجوانی تا اواخر آن یا در اوایل بزرگسالی شروع می شوند. گسست شخصیت- گسست واقعیت در کودکان و سالمندان نادر است.

علائم گسست شخصیت شامل موارد زیر است:

فرد احساس می کند از بیرون اندیشه ها، احساسات، بدن یا بخشی از بدن خود را مشاهده می کند. مثل اینکه در هوای بالا سرش غوطه ور است.

احساس ربات بودن و نداشتن کنترل بر صحبت ها و حرکت های خود دارد.

احساس می کند بدن، پاها یا بازوهایش کج، بلندتر یا کوتاه تر شده است یا سرش در پارچه پیچیده شده است.

بی تفاوتی احساسی یا بی حسی حواس جسمی دارد؛ پاسخ هایش به دنیای پیرامون بی احساس است.

احساس می کند خاطراتش فاقد احساس هستند، نمی داند که خاطرات مال او هستند یا نیستند.

علائم گسست واقعیت شامل موارد زیر است:

احساس بیگانگی یا غریبی با اطراف خود دارد، مثل اینکه در یک فیلم یا رویا زندگی می کند.

احساس جدایی عاطفی از کسانیکه برایش اهمیت دارند، می کند. مثل اینکه از پشت شیشه آنها را می بیند.

پیرامونش را به صورت تحریف شده و مبهم، بی رنگ، دو بعدی یا مصنوعی می بیند و یا گاهی دچار آگاهی زیاد از پیرامون شده و محیطش را شفاف تر می بیند.

آشفتگی درک زمان دارد یعنی اتفاقی را که اخیرا رخ داده است، متعلق به سالها قبل می داند.

آشفتگی فاصله، اندازه و شکل اشیاء دارد.

داشتن احساس گسست شخصیت- گسست واقعیت موضوع شایعی است و ضرورتا چندان اهمیتی ندارند. ولی احساسات شدید جدایی از محیط و آشفتگی ذهنی می توانند علامت اختلال گسست شخصیت- گسست واقعیت یا بعضی از اختلالات مهم سلامت روانی یا جسمانی دیگر باشند. در نتیجه این موضوع باید توسط روانپزشک بطور کامل بررسی شود.

در صورتیکه فردی احساس گسست شخصیت- گسست واقعیت همراه با شرایط زیر دارد، حتما باید به روانپزشک مراجعه کند.

این احساس باعث آزار دیدن فرد یا تخریب احساسی او شده باشد.

این احساسات از بین نروند یا مداوم برگردند.

این احساسات با کار، ارتباطات یا فعالیت های روزانه فرد تداخل کرده باشند.

علل

علت اصلی اختلال گسست شخصیت- گسست واقعیت هنوز مشخص نشده است. بعضی از افراد به علت عوامل ژنتیکی یا محیطی بیشتر از بقیه افراد مستعد داشتن این احساسات هستند. موارد شدید استرس و ترس می تواند بروز این اختلالات را تشدید کند.  

علائم اختلال گسست شخصیت- گسست واقعیت می تواند به تروماهای کودکی و تجربه ها یا حوادث ایجاد کننده استرس احساسی شدید یا تروما مربوط باشد.

عوامل خطر

عواملی که خطر اختلال گسست شخصیت- گسست واقعیت را افزایش می دهند، شامل موارد زیر هستند:  

صفات خاص شخصیتی که فرد را وادار می کنند از موقعیت های سخت اجتناب کند یا آنها را انکار کند یا سازگاری با موقعیت های سخت را برای او مشکل می سازد.

داشتن آسیب شدید در کودکی یا بزرگسالی، مثل تجربه یا مشاهده سوء استفاده جسمی یا جنسی

داشتن استرس شدید در ارتباط بین فردی، مالی یا کاری

داشتن افسردگی یا اضطراب بخصوص افسردگی شدید یا طولانی مدت یا اضطراب همراه با حمله پانیک

استفاده از داروهای تفریحی( محرکها و روان گردان ها) که دوره های گسست شخصیت- گسست واقعیت را تشدید می کنند

مشکلات

دوره های گسست شخصیت- گسست واقعیت می تواند ترسناک و ناتوان کننده باشند. آنها می توانند باعث موارد زیر شوند:

مشکل تمرکز بر وظایف محوله یا به یاد آوردن چیزها

تداخل با کار و سایر فعالیت های روزمره

مشکل در رابطه با خانواده و دوستان

اضطراب و افسردگی

احساس ناامیدی